fake Oakleys cheap Oakley sunglasses Christian Louboutin Outlet Christian Louboutin Outlet Louboutin Outlet Louboutin Outlet Christian Louboutin Outlet Louboutin Outlet Cheap Christian Louboutin Christian Louboutin outlet Christian Louboutin outlet Christian Louboutin outlet Louboutin outlet Christian Louboutin shoes Wholesale Christian louboutin Christian Louboutin Outlet Christian Louboutin outlet Christian Louboutin outlet Cheap Christian Louboutin Louboutin outlet Louboutin outlet Christian Louboutin outlet Christian Louboutin outlet Christian Louboutin outlet Discount Christian Louboutin Christian Louboutin outlet store Christian Louboutin outlet Christian Louboutin Outlet Christian louboutin wholesale Christian Louboutin outlet Christian Louboutin outlet Christian Louboutin outlet Christian Louboutin outlet Christian Louboutin Outlet Christian Louboutin outlet louboutin outlet louboutin outlet mbt shoes outlet ghd straighteners uk ghd straighteners uk louboutin outlet christian louboutin outlet nfl jerseys wholesale discount mlb jerseys wholesale nba jerseys discount nhl jerseys Discontinued MBT Shoes herve leger outlet cheap nfl jerseys cheap soccer jerseys thailand soccer jerseys Fake Oakleys
Aydera - DentalTürk [ Türkiye'nin Dental Portalı ]
 
Email:
Şifre:
Şifremi unuttum?
 
Dental Türk - Türkiye'nin Dental Portalı
Üye olmak için lütfen tıklayınız! DentalTürk Üyeler:
Sitemizi 127 ziyaretçi geziyor.
 
     
» Dental Türk
Ana Sayfa
Dental Kurslar
Dental Turizm
Dental Danışma 

» Free Hizmetler
Dental Pazar
Dental Borsa
Dental İş İlanları

» Dental Linkler
Diş Hekimleri
Diş Teknisyenleri
Dental Firmalar
Diş Laboratuvarları

» Dental Servisler
Dental Bilgiler
Dental Videolar

» Dental Arama
Sayfalarda ara:

Üyelerde ara:

E-Sözlükte ara:(İngilizce)

Bu sayfayı yazdır
Sık Kullanılanlara Ekle
Ana sayfam yap
 
Dental Makaleler
Kemik Seviyelerinin Bilgisayar Destekli Radyografik Değerlendirilmesi Hacked by Turksiberkonseyi.com/ Uyarı Açıklarınızı Kapatınız .

ÖZET

Doç.Dr.Tosun TOSUN

Oral implantların başarılarını ortaya koyan en önemli gösterge çevre kemik dokusunun devamlılığını sürdürmesidir. Peri-implanter sulkus derinliği ölçümleri yeterli hassasiyete sahip olmayıp implantolojide her zaman patolojik gelişmeleri belirtmediği için peri-implant kemik dokusundaki değişiklikleri saptamada en etkin yol radyografik tetkiklerdir. Çalışmada 12 hastaya uygulanmış, ortalama 12.9 aylık fonksiyon süresine sahip toplam 21 implantın postoperatif ve protetik yükleme sonrası alınan panoramik radyografileri bilgisayara aktarılıp dijitize edilerek peri-implanter kemik seviyeleri ölçülmüştür. Bar-overdenture protez kullanan hastalarda ortalama 2.65mm, diş-implant destekli sabit protez kullanan hastalarda ortalama 2.23mm peri-implanter kemik rezorbsiyonu saptanmıştır. Bilgisayar destekli ortopantomografi ölçümleri, değişik büyütme oranlarından kaynaklanan görüntü farklarını önleyerek panoramik radyografilerin karşılaştırmalı olarak kullanılmasına olanak sağlamaktadır.

Anahtar sözcükler: İmplant, Radyoloji, Rezorbsiyon, Kemik

 

COMPUTER-ASSISTED RADIOGRAPHIC EVALUATION OF PERI-IMPLANT BONE LEVELS

Abstract

Preservation of the avaliable bone volume is one of the main criteria to predict the success of dental implants. As the peri-implant sulcus depth measurements are not sensitive to reveal pathologic progress, the most effective method to assess the peri-implant bone changes is radiographic evaluation. In this study peri-implant bone levels of 12 patients, having 21 dental implants with a mean function time of 12.9 month, has been assessed in computer using postoperative and post-loading panoramic radiographies digitized on software. The mean peri-implant bone resorbtion with bar supported overdenture was 2.65mm, and with tooth-implant supported fixed bridges was 2.23mm. Computer-assisted measurements of orthopantomographs permit comparative use of panoramic radiographies, avoiding image differences depending on different magnification rates.

Key words: Implants, Radiology, Resorbtion, Bone

İmplantolojide uzun dönemde başarıyı garanti altına almak için periodik klinik ve radyografik kontroller ile implant-kemik ara yüzeyinde osseointegrasyonun devamlılığının tetkik edilmesi gereklidir. Osseointegre diş implantları, hatalı cerrahi uygulamalar, yanlış okluzyon ve protetik üstyapı, mikrobial atak vs.. gibi çeşitli sebeplere bağlı olarak destek kemikte meydana gelen rezorbsiyonlar sebebi ile kaybedilmektedirler. Peri-implanter destek kemik kayıplarını önlemek, erken teşhis edebilmek ve dolayısı ile uzun dönemde implant başarısını sağlamak için çeşitli klinik parametrelerden faydalınalarak, yapılacak rutin kontrollerde peri-implanter yumuşak ve sert dokuların durumu denetlenmelidir. Klinikte değerlendirilen parametreler okluzyon, plak ve kanama indeksleri, ataşman düzeyi, sulkus likiti , mobilite, radyolojik ve mikrobiolojik kontrollerdir.

Ağız hijyeni ve motivasyonu denetleme açısından periodontal/peri-implanter plak miktarı değerlendirilir (plak indeksleri). Mukozal iltihap varlığı renk, kanama veya sondalamada kanama gibi yöntemler kullanarak saptanır. Peri-implanter sulkus derinliği ve ataşman düzeyi ölçümleri dolaylı olarak peri-implanter kemik seviyelerini belirler. Yumuşak doku sağlığının incelenmesi herhangi bir patoloji varlığında, bu lezyonun implant açısından hayati önemi olan destek kemiği etkilemeden ortaya çıkartılıp önlenmesi açısından önem taşır. Peri-implanter kemik rezorbsiyonu implant sağlığı açısından en önemli göstergedir. Klinik olarak krestal kemik seviyelerinin tespiti mümkün değildir. Ancak peri-implant sulkus derinliği veya ataşman düzeyi implant etrafındaki herhangi bir lezyonun varlığını gösterebilirler. Yine de peri-implanter dokuların periodontal dokulardan farklı özellikler göstermesi nedeniyle periodontolojide indikativ olan klinik parametrelerin implantolojide yeterli hassasiyete sahip olmadığını görmekteyiz(12). Dolayısı ile radyografik kontroller bu amaca yönelik en etkin yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır.

Peri-implanter kemik seviyelerini incelenmesinde çeşitli radyolojik yöntemlerden faydalanılır. Strid(10) Branemark implantları için, preimplantolojik diagnoz ve ikinci cerrahi aşamadan sonra panoramik ve peri-implanter radyografiler ile rutin kontroller sırasında sadece peri-implanter radyografilerin alınmasını öngören radyolojik prosedürü belirlemiştir. Hollender ve Rockler(5) vida implantlar için stereoskopik radyografi yöntemini geliştirmişlerdir. Peri-implanter kemik seviyelerini inceleyen araştırmalarda çoğunlukla stereoskopik radyografi yada standardize intraoral radyografi teknikleri kullanılmıştır(4,7). Bunun yanısıra bilgisayar destekli radyografik değerlendirme yada dijital subtraksiyon metodları yeni bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır(6,8,9,13). Bilgisayar destekli radyografik değerlendirme yönteminde, alınan standardize ağız içi grafilerin görüntüleri bilgisayara aktarılarak, görüntüler üzerindeki referans noktaları arasında hasas ölçümler yapılır(8).

Çalışmamızda İ.Ü. Dişhekimliği Fakültesi Oral İmplantoloji Anabilim Dalında diş implantları ile rehabilitasyonu yapılmış 12 vakaya uygulanan, ortalama 12.9 aylık fonksiyon süresine sahip toplam 21 implantın, postoperatif ve protetik yükleme sonrası alınan panoramik radyografileri bilgisayara aktarılıp dijitize edilerek periimplanter kemik seviyeleri ölçülmüştür. Bilgisayar destekli yöntem ile incelenen panoramik radyografilerin peri-implanter kemik seviyelerinin karşılaştırmalı denetlenmesinde kullanılabilirliği araştırılmıştır.

GEREÇ-YÖNTEM

Çalışmaya değişik implant sistemlerine ait kök form implantlar ile tedavisi yapılmış 12 hastaya ait, toplam 21 adet implant dahil edilmiştir. İmplantların ortalama fonksiyon süresi 12.9 9.9 aydır. Uygulanan implantların 10 adedi PittEasy BioOss (1), 6 adedi IMZ (2), 5 adedi CoreVent/Dentsply (3) implant sistemine aittir. İmplantlar atravmatik cerrahi ile gövde kısımları kuronalde kret seviyesine kadar gömülerek kemik içine yerleştirilmişlerdir. İmplant uygulamasını takiben alt çenede 3 ay, üst çenede 6 aylık ortalama iyileşme süreleri beklenmiştir. İyileşme süresi sonunda protetik işlemlere geçilerek vakanın tipine göre 10 adet sabit ve 11 adet hareketli olmak üzere toplam 21 adet implant-üstü protez gerçekleştirilmiştir. Hastalar peri-implanter doku sağlığı ve protetik kontroller açısından 6 aylık rutin kontrollere çağrılmış ve çağrılmaktadırlar. Her hasta için implant uygulaması sonrası ve protetik çalışmaların bitiminden itibaren rutin kontroller sırasında alınan iki adet panoramik radyografi değerlendirmeye alınarak implantların distal yüzlerindeki peri-implanter kemik seviyeleri ölçülmüştür. Panoramik radyografiler üzerindeki büyütme ve rotasyon açılarının değişkenliğinden kaynaklanan görüntü farklılıklarının önüne geçilebilmesi için önce radyografi görüntüleri scanner aracılığı ile bilgisayara aktarılarak dijitize edilmiş, kullanılan bilgisayar programında (Adobe Photoshop 2.5.1- Apple Inc.)görüntü üzerinde belirlenen noktalar arasında 1/1000 hassasiyet düzeyinde ölçüm yapılmıştır.

Referans noktaları olarak implantların kuronal ve apikal orta noktaları, distal kuronal köşe noktaları ve krestal kemik seviyesinin implantın distal duvarındaki en kuronal noktaları alınmıştır. Bahsi geçen ilk iki referans noktası arasında mm cinsinden ölçülen değer ile gerçek boyutsal değeri bilinen implant ve krestal kemik seviyesi arasında doğru orantı kurularak krestal kemik seviyesinin gerçek değeri saptanmıştır. Büyütme farklılıklarından kaynaklanan hataları ortadan kaldırmak için her radyografi kendi içinde doğru orantı hesabı yapılarak değerlendirilmiştir.

 

Resim1, 2. 46 bölgesinde tek diş implantı. İmplantasyon sonrası alınan panoramik radyografinin bilgisayara aktarılmış hali. Kırmızı oklar implant orta hattı üzerindeki en apikal ve kuronal referans noktalarını işaret ediyor. Mavi ok kret seviyesinde bulunan kuronal-distal implant köşe noktasını gösteriyor. İkinci panoramik radyografi görüntüsü protetik yükleme sonrası rutin kontroller sırasında alınmıştır. Distal yüzey üzerinde mavi oklar implant köşe noktası ile kret seviyesini işaret ediyor.

İSTATİKSEL YÖNTEM

İmplant tipi, implant çapı, fonksiyon süreleri ve protez tipi gibi özelliklerin karşılaştırmasında her gruba ait rezorbsiyon ortalama değeri, standart sapma ve ortanca değerleri hesaplanmıştır. Bağımsız grupların ortancalarının karşılaştırmasında Mann Whitney-U testi kullanılmıştır. Rezorbsiyon süresi ile fonksiyon süresi arasındaki ilişki Pearson korelasyon katsayısı ile hesaplandı. İstatistiksel anlamlılık düzeyleri iki yönlü olarak belirlenmiştir.

BULGULAR

Kullanılan 21 implantın 15 adedi yivli kök form (%71.4), 6 adedi silindir form (%28.6) dur. Yivli implantlarda ortalama rezorbsiyon 2.213 1.003mm, ortanca 2.0mm olarak bulunmuştur. Her iki implant tipi arasında peri-implanter kemik rezorbsiyonları açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (U=39.5; z=0.4287; p=0.6681).

İmplantlar çaplarına göre 3.25mm ile 3.5mm arasında olanlar ve 3.75mm ile 4.0mm arasında olanlar olarak iki grup halinde değerlendirilmişler, ikinci grupta yer alan 5 implantta krestal kemik rezorbsiyonunun 3.16 0.3mm ortalama ve 3.2mm ortanca değeri ile 1.92 1.2mm ortalama ve 1.85mm ortanca değerine sahip 16 implanttan oluşan birinci gruba oranla daha fazla olduğu ve bunun istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır (U=14.5; z=2.1083; p=0.0350).

Değerlendirilen 21 implant 2 ile 41 ay arasında , ortalama 12.9 9 ay fonksiyon süresine sahiptir. Fonksiyon sürelerinin ortancası 11 ay olarak saptanmıştır. Fonksiyon süresi sonunda cerrahi safhadan itibaren implantlarda görülen distal krestal kemik rezorbsiyonu ortalama 2.21 1.2mm'dir. Rezorbsiyon miktarlarının ortanca değeri olarak 2.2mm bulunmuştur. Rezorbsiyon değeri ile fonksiyon süresi arasındaki Pearson korelasyon katsayısı r=0.1885'dir (p=0.207). İstatiksel olarak anlamlı olmayan pozitif bir ilişki bulunmuştur (tab.1, 2).

tab.1 tab.2

TARTIŞMA

Strid(9), Weber ve ark(13), Reddy ve ark(8) gibi araştırıcılar bilgisayar destekli radyografi değerlendirme yönteminde radyografilerdeki görüntüyü bilgisayara video kamera aracılığı ile tanıtırlarken, bu çalışmada görüntüyü daha hassas aktardığı için scanner kullanılmıştır. Kullanılan yöntem ile 0.001 mm düzeyinde hassas ölçümler yapmak olasıdır. Yöntemde, gerçek boyutları bilinen implant ile görüntüde ölçülen implant boyutları arasında doğru orantı hesabı yapılarak, her radyografi için bağımsız bir büyütme katsayısı saptanır. Bu katsayı ile bilgisayarda ölçülen krestal kemik kaybı çarpılarak gerçek boyut hesaplanmış olur. Ölçümler dikey hat üzerinde doğrusal (lineer) olarak yapıldığı için ortopantomografinin rotasyon açılarından kaynaklanan ve yatay düzlem üzerinde oluşacak görüntü farklılıkları ihmal edilebilir kabul edilmiştir. Oransal hesaplamalar aracılığı ile farklı radyografiler arasındaki boyutsal değişiklikler ihmal edilerek karşılaştırma olanağı vardır. Dolayısı ile yöntemin tekrarlanabilirliği söz konusudur. Yöntemin uygulanmasında belirli bir bilgisayar deneyimi , zaman ihtiyacı ve ekonomik giderler dezavantajlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Ölçümler sırasında hata yapılmaması için özellikle referans noktalarının standart olmasına dikkat edilmelidir. Bu nedenle değişik implant sistemlerinin panoramik radyografi görüntüleri incelenerek referans noktalarında karar kılınmalıdır. Standart banyo tekniğine uymayan ortopantomografiler için kullanılan bilgisayar programının renk ayarlarından faydalanılarak kalibrasyon yapılmalıdır.

Çalışmada silindir form ve yivli vida tipi implantlar arasında rezorbsiyon açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmaması, üst grup olarak kök form implantlar arasında değerlendirilen bu iki tip implantın dış geometrilerinin makroskopik olarak benzer olmalarından kaynaklanmaktadır. Sonlu elemanlar stres analizi yöntemi ile yapılan biomekanik çalışmalarda dış formları benzer implantlar arasında benzer kuvvet dağılımı saptanmıştır(11). Kemik remodelasyonunda mekanik kuvvetlerin birinci derecede etken olduğu gözönünde bulundurulduğunda, benzer stres dağılımı gösteren vida ve silindir implantlar etrafındaki rezorbsiyon oranının da benzer olması beklenen bir sonuçtur.

3.75mm ile 4.0mm çapa sahip implantlarda çevre kemik dokusu ile temas yüzeyleri dar çaplı implantlara nazaran daha fazla olması ve dolayısı ile çiğneme kuvvetlerini dengeli şekilde ileterek kemik devamlılığını daha iyi şekilde koruyacağı düşünülürken, aksine 3.25mm ile 3.5mm çaplı implantlara göre istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha fazla krestal kemik rezorbsiyonu tespit edilmiş olması Dietrich ve ark.(3)'ın da ortaya koyduğu gibi peri-implanter alveol kemiğinin devamlılığını sağlamak için doku beslenmesinin önemini ve bunu sağlamak için de implantları çevreleyen kemik duvarının ne kadar kalın olursa o kadar avantajlı bir durum ortaya çıktığını göstermektedir.

Çalışmamızda ortalama bir yıllık fonksiyon süresine sahip implantlarda saptanan 2.2mm krestal kemik rezorbsiyonu, bu değerin literatürdeki diğer çalışmalara(7,2) ve Alberktsson(1)'un belirlediği başarı kriterlerinde ileri sürülen fonksiyondaki ilk bir yıl için 1mm ve sonrasında her yıl için 0.2mm'lik fizyolojik kemik rezorbsiyonuna göre daha fazla olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışmamızdaki değerler ile literatürdeki değerler arasındaki bu büyük farklılığın temel sebebi diğer araştırıcıların krestal kemik seviyelerini radyografik olarak implant-üstü protezlerin fonksiyona girmesinden sonraki ilk kontrol muayenesinden sonra izlemeye başlamaları, çalışmamızda ise değerlendirmeye alınan ilk radyografinin postoperatif 1. gündeki peri-impanter kemik seviyesini yansıtmasıdır. Dolayısı ile çalışmamızda iyileşme süresi, ikinci cerrahi operasyon ve fonksiyon süresi boyunca olan krestal kemik seviyesi değişiklikleri incelenmiştir. Buradan hareketle birinci ve ikinci cerrahi işlemler sonrasında implantasyon bölgesinde tam kalınlıklı flap kaldırıldığı için kemik reaksiyonlarının daha fazla olduğunu ve bunun rezorbsiyon şeklinde, başlangıç döneminde implant sağlığını negatif olarak etkilediğini söyleyebiliriz.

Sonuç olarak yapılan bu pilot çalışma ile bilgisayar destekli ortopantomografi ölçümlerinin, değişik büyütme oranlarından kaynaklanan görüntü farklarını önleyerek panoramik radyografilerin karşılaştırmalı olarak kullanılmasına olanak sağladığı ortaya konmuştur.

KAYNAKLAR:

1- Alberktsson T, Zarb G, Wortington P, Eriksson RA. The long term efficacy of currently used dental implants: a review and proposed criteria of success. Int J Oral Maxillofac Implants 1986;1:11-25.
2- Chaytor DV, Zarb GA, Schmitt A, Lewis DW. The longitudinal effectiveness of osseointegrated dental implants. The Toronto study: Bone level changes. Int J Periodont Res Dent 1991;11:113-125
3- Dietrich U, Lippold R, Dirmeier Th., Behneke N, Wagner W. Statistische ergebnisse zur implantatprognose am beispiel von 2017 IMZ-implantaten unterschiedlicher indikation der lezten 13 jahre. Zeitschirft für Zahnarztliche Implantologie 1993;1:9-18.
4- Esposito M, Ekestubbe A, Gröndahl K. Radiological evaluation of marginal bone loss at tooth surfaces facing single Branemark implants. Clin Oral Impl Res 1993;4:151-157
5- Hollender L, Rockler B. Radiographic evaluation of osseointegrated implants of the jaws. Dento-Maxillo-Fac Radiol 1980;9:91-95
6- Jeffcoat MK, Reddy MS, van den Berg HR, Bertens E. Quantitative digital subtraction radiography for the assesment of peri-implant bone change. Clin oral Impl Res 1992;3:22-27
7- Lindquist LW, Rockler B, Carlsson GE. Bone resorbtion around fixtures in edentulous patients treated with mandibular fixed tissue-integrated prostheses. J Prosth Dent 1988;59:59-63
8- Reddy MS, Mayfield-Donahoo TL, Jeffcoat MK. A semi-automated computer-assisted method for measuring bone loss adjacent to dental implants. Clin Oral Impl Res 1992;3:28-31
9- Strid KG. Radiographic results. Branemark P-I, Zarb GA, Albrektsson T(eds): Tissue-Integrated Prostheses. Quintessence Pub. Co., Inc. 1985 sf 187-198
10- Strid KG. Radiographic procedures. Branemark P-I, Zarb GA, Albrektsson T(eds): Tissue-Integrated Prostheses. Quintessence Pub. Co., Inc. 1985 sf 317-327
11- Tosun T, Stellini E, Özdemir T, Mazzoleni S, Adak O. Comportamento biomeccanico sotto carico di impianti cilindrici. Il Dentista Moderno I Dossier 1995 Aprile 5-11
12- Tosun T, Anıl A, Özdemir T, Sandallı P. Peri-implanter sulkus derinliği. Oral İmplantol Der 1995;2:91-94
13- Weber HP, Buser D, Fiorellini JP, Williams RC. Radiographic evaluation of crestal bone levels adjacent to nonsubmerged titanium implants. Clin Oral Impl Res 1992;3;181-188
Kaynak:http://denta-dent.com/

 
  Bize Ulaşın
Dental Türk Portal Türkiye'nin Diş Hekimliği Rehberi. London / UK Tel: +44 78 9100 2293
 
Bu site en iyi 800x600 çözünürlük, IE5 ve üzeri versiyon tarayıcıda görüntülenebilir.
Tüm haklar?saklıdır.Copyright 2004-2018 ©Dental Türk - Aydera Designed by C.Aksoy
Gizlilik İlkeleri | Sponsorlar  Reklam | Rss - Atom | Kurumsal | Gruplar | Sözlük