| DİŞLER NE ZAMAN ÇIKAR?
Ortalama olarak ilk diş 7.
ay ortalarında belirir.Ancak bazan ilk diş üçüncü ayda erkenden ortaya çıkarken,
bazan da on ikinci ay, hatta sonrasına sarkabilir. Dişlerin çıkışı genellikle
kalıtsal düzene uyar, yani sizin veya eşinizin dişleri erkenden çıkmışsa
bebeğinizde de aynı şekilde olması olasıdır. Alttaki şekilde süt dişlerinin
ortalama çıkış zamanlarını görebilirsiniz :
DİŞLER ÇIKARKEN NELER OLUR?
Diş çıkarma belirtileri dişlerin kendisinden iki-üç ay önce
ortaya çıkabilir. Bu semptomlar çocuktan çocuğa değişir ve aslında bunların
neler oldukları ve ne kadar ağrı verdikleri konusundaki görüşler de doktordan
doktora değişmektedir. Ancak genellikle diş çıkaran bir bebeğin şu tecrübeleri
yaşayabileceği kabul edilmektedir :
Salya Akıtmak : Birçok bebek iki buçuk-üç aylıktan
başlayarak salya akıtır.Diş çıkarma bunu bazı bebeklerde diğerlerine göre daha
çok arttırmaktadır.
Çene ya da yüzde kızarıklık : Bol salya akıtan bir
bebekte ,çenede ve ağız çevresinde sürekli salya temasının yarattığı tahrişe
bağlı olarak deride kızarıklık ya da çatlakların oluşması şaşırtıcı değildir.
Bunu önlemek için gün boyunca periyodik olarak salyayı nazikçe silin ,bebeğiniz
uyurken akan salyayı emmesi için de yatak çarşafının altına bir havlu koyun.
Deride kuruma belirdiğinde yumuşak bir deri kremi ile o bölgeyi sürekli nemli
tutun.
Hafif öksürük : Aşırı salya bebeğin zaman zaman
tıkanmasına ve öksürmesine yol açabilir. Bebeğiniz soğuk algınlığı ,nezle ya da
allerji belirtileri göstermiyorsa bunda endişelenecek bir durum yoktur.
Bebeklerin dikkat çekmek ya da ses repertuarlarını zenginleştirmek için öksürüğü
sürdürmeleri sık görülen bir durumdur.
Isırma : Bu durumda bir ısırık düşmanlık belirtisi
değildir. Diş çıkaran bir bebek eline geçen her şeyi - bu kendi eli ,annesinin
memesi ,yabancı birinin parmağı olabilir - ağzına sokarak dişetlerini
rahatlatmaya çalışır.
Ağrı : Çıkmakta olan bir dişin baskısı altında
dişetinde enflamasyon gelişir. Bu durum bazı bebeklerde dayanılmaz ağrılara yol
açarken bazılarında hiç sorun oluşturmayabilir. İlk diş ve azı dişleri çıkarken
en fazla sıkıntı yaratan dişlerdir.
Huzursuzluk : Enflamasyon arttıkça ve keskin diş
yüzeye yaklaştıkça bebeğin dişetindeki ağrı sürekli bir hal alabilir. Kronik
ağrısı olan herkes gibi sıkıntılı olabilir ve kendi normal halinden
uzaklaşabilir. Bu huzursuzluk bazan haftalar boyunca sürebilir.
Beslenmeyi reddetme : Diş çıkarmakta olan bir bebek
beslenmeyi reddedebilir. Katı yiyeceklere başlamış olan bir bebek bir süreliğine
bu yiyeceklere karşı olan ilgisini yitirebilir. Ancak bu sizi
endişelendirmemelidir. Çünkü bebeğiniz sıvı gıdalardan da gerekli besinleri alır
ve dişi çıktıktan sonra iştahı yerine gelecektir.
İshal : Bunun diş çıkarma ile olan ilgisi çok
şüphelidir. Bazı anneler her diş çıkardığında bebeklerinin ishal olduğunu
söylerler. Bazı doktorlar büyük olasılıkla artmış tükrük salgısı nedeniyle diş
çıkarmayla barsak hareketleri arasında bir bağıntı olduğunu düşünürler. Bazı
doktorlar ise böyle bir bağıntının olduğunu kabul etmek istemezler ; belki de
annelerin her ishali diş çıkarmaya bağlayarak önemli gastointestinal
bozuklukların göz ardı edilebileceğinden çekindikleri için böyle davranırlar.
Diş çıkardığı dönemde bebeğinizin dışkısının sulu olabileceğini bilin , ama iki
dışkılamadan daha uzun süren ishali mutlaka doktorunuza bildirin.
Ateş : Ateş de tıpkı ishal gibi doktorların diş
çıkarmayla bağıntılı olduğu konusunda tereddütle yaklaştıkları bir belirtidir.
Dişetlerindeki enflamasyon nedeniyle 38 C'nin altındaki bir ateş diş çıkarmaya
eşlik edebilir. Yine de bebeğinizin ateşi varsa diğer zamanlarda ne yapıyorsanız
öyle davranın ve iki günde azalmazsa doktorunuza haber verin.
Uykusuzluk : Gece boyunca deliksiz uyuyan bebekler
bile diş çıkarırken gece uyanmaya başlayabilir. Bu durumda hemen onu beslemeye
çalışmayın. Bunun yerine kendi kendine tekrar uyumasını sağlayın.Gece uyanma da
diğer problemlerde olduğu gibi ilk diş ve azı dişleri çıkarken daha fazla
görülür.
Dişeti hematomu : Bazan çıkan bir diş dişetinde
kanamaya neden olabilir , bu da mavimtrak bir leke olarak görülür. Bu hematomlar
için endişelenmeye gerek yoktur ve tıbbi girişim gerektirmeden kendiliklerinden
düzelirler. Soğuk kompres acıyı azaltıp iyileşmeyi hızlandırabilir.
Kulak çekiştirme , yanak kaşıma : Dişetlerindeki
ağrı sinir yolları boyunca kulak ve yanağa yansıyabilir. Bebeklerin kulak
enfeksiyonu olduğunda da kulaklarını çekiştirdiklerini unutmamak gerekir.
Bebeğiniz diş çıkarsa bile kulak enfeksiyonundan kuşkulanıyorsanız doktorunuza
danışın.
DİŞ ÇIKARKEN NELER YAPMALI?
Onlarca denenmiş tedavi yöntemi vardır. Bazıları işe yarar
, bazıları yaramaz. Aşağıdakilerden bazılarını siz de deneyebilirsiniz :
Çiğneyecek bir şeyler vermek : Burada besin
değerinden çok dişetlerindeki basıncı rahatlatmak amaçlanmaktadır. Bu nedenle de
çiğnenen şey soğuk olursa yararı artar. Dondurulmuş çörek , soğuk bir muz , veya
havuç , bir tülbente sarılmış buz parçası , lastik bir diş halkası. Bebeğinize
çiğnemesi için ne verirseniz verin mutlaka yanında bulunun ve oturur pozisyonda
olmasını sağlayın.
Dişlerini kaşıyabileceği şeyler : Bazı bebekler
başlangıçtaki acı nedeniyle itiraz edebilir. Fakat bir süre sonra acı yerini
rahatlamaya bırakır.
Soğuk içecekler : Bebeğinize bir biberon soğuk su
verin. Biberonu reddederse bardakla vermeye çalışın. Bu sayede bebeğinizin su
ihtiyacını da karşılamış olur ve ishal veya artmış salyayla kaybettiği sıvıyı
yerine koyarsınız.
Soğuk yiyecekler : Buzdolabında soğutulmuş şeftali
püresi, elma püresi, yoğurt, bebeğinize oda ısısındaki yiyeceklerden daha çekici
gelebilir.
Ağrıyı azaltacak bir şeyler : Başka hiç bir şey işe
yaramazsa parasetamol işinizi kolaylaştıracaktır. Doz ayarlaması için
doktorunuza danışın. Doktorunuz önermediği sürece bebeğinizin dişetlerine başka
bir şey sürmeyin. Bunun içine alkollü içecekler de dahildir.
|